Chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 được Tổ chức Y tế Thế giới xác định là “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”. Chiến dịch nhằm phơi bày các chiến lược của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới trong việc lôi kéo một thế hệ người dùng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời né tránh các biện pháp kiểm soát thuốc lá ngày càng chặt chẽ trên toàn cầu. Thông qua chủ đề này, Tổ chức Y tế Thế giới nhấn mạnh cam kết trong việc thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện chất nicotine, đồng thời kêu gọi chính phủ các nước, tổ chức y tế, xã hội dân sự và giới trẻ cùng chung một sứ mệnh: hướng tới một tương lai không thuốc lá.

Thời gian qua, tỉnh ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Luật PCTH của thuốc lá. Trong đó có Kế hoạch về PCTH của thuốc lá đến năm 2030; Kế hoạch thực hiện Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 30/11/2024 của Thủ tướng Chính phủ về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên địa bàn tỉnh. UBND tỉnh ban hành công văn về tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026 và tăng cường thực thi Luật PCTH của thuốc lá trên địa bàn tỉnh, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương. Rà soát đưa đầy đủ nội dung PCTH của thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm; quy định cụ thể việc cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc trong quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị; lấy kết quả thực hiện công tác PCTH của thuốc lá là một tiêu chí để đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp.

Cùng với sự chỉ đạo của UBND tỉnh, ngành y tế và các cơ quan liên quan tích cực triển khai nhiều hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng. Hiện nay, mạng lưới cộng tác viên PCTH thuốc lá của tỉnh có 50 người là công chức, viên chức các sở, ngành, đơn vị, địa phương, đóng vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền tại cơ sở.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp cơ quan báo chí thực hiện các phóng sự chuyên đề tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, Luật PCTH của thuốc lá và xây dựng môi trường không khói thuốc. Đồng thời đẩy mạnh truyền thông trực tiếp tại cơ sở, nội dung tuyên truyền tập trung vào những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe do hút thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây ra; phổ biến các quy định của pháp luật về PCTH của thuốc lá.

Ngành y tế phối hợp với Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức hội thi tìm hiểu Luật PCTH của thuốc lá cho đoàn viên, thanh niên; các lớp tập huấn cho lực lượng công an và duy trì hiệu quả mạng lưới cộng tác viên PCTH thuốc lá tại cơ sở. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện môi trường không khói thuốc tại cơ quan, trường học, bệnh viện, nhà hàng, khách sạn và các cơ sở lưu trú. tổ chức giám sát nhằm đánh giá việc triển khai các hoạt động PCTH của thuốc lá tại các đơn vị, địa phương.

Ngoại khóa tuyên truyền giáo dục pháp luật tại Trường THPT Quảng Uyên.

Tại Trường THPT Quảng Uyên, công tác PCTH của thuốc lá trong môi trường học đường luôn được quan tâm, xem đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh, xây dựng trường học an toàn, văn minh và không khói thuốc. Nhà trường tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật PCTH của thuốc lá thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt lớp và các chuyên đề giáo dục kỹ năng sống. Nội dung tuyên truyền tập trung vào tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên.

Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, nhà trường phát huy vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên trong việc xây dựng các mô hình “Trường học không khói thuốc”, “Thanh niên nói không với thuốc lá”. Các hoạt động như thi tìm hiểu kiến thức về PCTH thuốc lá, sân khấu hóa, vẽ tranh tuyên truyền, ký cam kết không hút thuốc được tổ chức thường xuyên, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên trường học; treo pano, khẩu hiệu tuyên truyền tại các vị trí dễ quan sát nhằm nhắc nhở cán bộ, giáo viên, học sinh nâng cao ý thức chấp hành. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường để kịp thời nhắc nhở, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Theo cô giáo Vi Thị Chinh, Trường THPT Quảng Uyên, nhà trường xác định công tác PCTH của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Ngoài tổ chức các hoạt động tuyên truyền, ngoại khóa, trường phối hợp với phụ huynh, lực lượng công an và ngành y tế tổ chức tuyên truyền chuyên đề để học sinh nhận biết rõ những nguy cơ từ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, giúp các em hình thành lối sống lành mạnh, nói "không" với thuốc lá.

Em Lương Trung Hiếu, học sinh lớp 12A3, Trường THPT Quảng Uyên chia sẻ: Qua các buổi tuyên truyền tại trường, em hiểu rằng thuốc lá và thuốc lá điện tử đều gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp và tim mạch. Ngoài ra còn ảnh hưởng đến việc học tập và môi trường xung quanh. Thuốc lá điện tử tuy có hình thức bắt mắt nhưng cũng chứa nhiều chất độc hại, dễ gây nghiện đối với học sinh. Theo em, mỗi học sinh cần chủ động nói "không" với thuốc lá, không tò mò thử thuốc lá điện tử và cũng không tiếp tay cho việc sử dụng trong trường học. Đồng thời cần tuyên truyền cho bạn bè, người thân hiểu về tác hại của thuốc lá để cùng nhau xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Xây dựng môi trường không khói thuốc không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành y tế hay cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Mỗi hành động nhỏ như từ chối thuốc lá, nhắc nhở không hút thuốc nơi công cộng hay tuyên truyền cho người thân về tác hại của thuốc lá đều góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn. Khi ý thức được nâng lên và các quy định được thực hiện nghiêm túc, môi trường không khói thuốc sẽ dần trở thành nét đẹp trong đời sống hiện đại, vì một tương lai khỏe mạnh cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Nguồn: Báo Cao Bằng