Từ những cuốn sách cũ đến hành trình gieo mầm tri thức

Chương trình “Đổi sách lấy cây” năm 2026 do nhóm từ thiện Fly To Sky khởi xướng và triển khai trên phạm vi toàn quốc đang tiếp tục thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, đặc biệt là thanh niên và học sinh, sinh viên.

Sau nhiều năm duy trì, chương trình không chỉ dừng lại ở hoạt động quy đổi sách lấy cây xanh mà dần trở thành mô hình cộng đồng gắn kết giữa phát triển văn hóa đọc, bảo vệ môi trường và lan tỏa tinh thần sẻ chia.

Năm 2026, chương trình tiếp tục được triển khai tại 15 điểm đổi thuộc 5 tỉnh, thành phố, góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận và lan tỏa mạnh hơn các hoạt động vì môi trường, giáo dục và cộng đồng.

Đông đảo học sinh, sinh viên và người dân tham gia Chương trình “Đổi sách lấy cây”, chung tay lan tỏa tri thức và xây dựng lối sống bền vững. Ảnh: BTC

Điểm đặc biệt của chương trình nằm ở cách tiếp cận gần gũi, dễ tham gia. Người dân có thể mang sách giáo khoa, sách tham khảo, truyện, quần áo, đồ dùng học tập, đồ chơi hoặc các vật liệu tái chế như giấy vụn, thùng carton, chai nhựa, vỏ hộp sữa… đến các điểm đổi để nhận cây xanh hoặc các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Những cuốn sách cũ sau khi được tiếp nhận sẽ tiếp tục “chuyền tay” đến học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các cơ sở bảo trợ xã hội. Nhiều đầu sách cũng được chọn lọc để xây dựng tủ sách, thư viện cộng đồng, tạo điều kiện cho trẻ em tiếp cận tri thức và hình thành thói quen đọc sách.

Trong suốt 8 năm triển khai, chương trình được duy trì thường niên với quy mô ngày càng mở rộng, mỗi năm tiếp nhận trung bình từ 10 đến 20 tấn sách, giấy các loại. Thông qua hoạt động phân loại và tái sử dụng, khoảng 500 - 700 bộ sách giáo khoa cùng từ 5.000 - 10.000 đầu sách được trao tặng hằng năm tới học sinh ở các khu vực khó khăn. Đồng thời, nhiều tủ sách và thư viện cộng đồng cũng được xây dựng, góp phần giúp hàng nghìn trẻ em có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, qua đó hỗ trợ nâng cao chất lượng giáo dục và thúc đẩy bình đẳng trong học tập.

Hàng nghìn cuốn sách và vật phẩm tái chế được tiếp nhận thông qua chương trình “Đổi sách lấy cây”, góp phần hỗ trợ học sinh khó khăn và bảo vệ môi trường. Ảnh: BTC

Anh Lê Văn Phúc, Giám đốc Công ty TNHH Doanh nghiệp xã hội từ thiện và hỗ trợ phát triển cộng đồng Fly To Sky, Tổng Chủ nhiệm Nhóm từ thiện Fly To Sky, Trưởng Ban Điều hành toàn quốc Chương trình cho biết, sau nhiều năm triển khai, chương trình đã tiếp nhận hàng chục tấn sách, giấy cùng nhiều vật phẩm tái chế, qua đó không chỉ hỗ trợ học sinh khó khăn mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tái sử dụng, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường.

"Giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại không nằm ở số lượng sách hay vật phẩm được quy đổi, mà là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của cộng đồng. Khi mỗi người bắt đầu quan tâm hơn đến việc tái sử dụng, chia sẻ và bảo vệ môi trường, đó cũng là lúc những giá trị bền vững được hình thành", anh Lê Văn Phúc nhấn mạnh.

Lan tỏa lối sống xanh và kết nối cộng đồng bằng công nghệ

Không chỉ duy trì mô hình quy đổi truyền thống, chương trình năm nay còn được mở rộng theo hướng hiện đại và tăng trải nghiệm cho người tham gia. Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động quy đổi vật phẩm.

Theo đó, hệ thống AI sẽ hỗ trợ tình nguyện viên xác định mức quy đổi phù hợp dựa trên số lượng và chủng loại vật phẩm mà người dân mang tới. Việc ứng dụng công nghệ giúp quá trình vận hành diễn ra nhanh hơn, minh bạch hơn, đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ tình nguyện viên tại các điểm đổi.

Theo Ban tổ chức, công nghệ không nhằm thay thế con người mà đóng vai trò hỗ trợ vận hành, giúp tình nguyện viên có thêm thời gian tương tác, hướng dẫn và lan tỏa thông điệp của chương trình tới cộng đồng.

Sau khi tiếp nhận, toàn bộ vật phẩm đều được phân loại theo từng nhóm để sử dụng đúng mục đích. Sách giáo khoa được trao tặng cho các học sinh có hoàn cảnh khó khăn trước năm học mới; sách tham khảo và truyện dùng để xây dựng thư viện cộng đồng; quần áo và đồ dùng được chuyển đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa và khu vực điều kiện còn hạn chế; trong khi giấy, nhựa và kim loại sẽ được kết nối với các đơn vị chuyên trách để tái chế hoặc gây quỹ cho hoạt động thiện nguyện.

Từ những cuốn sách đã qua sử dụng và các vật phẩm tưởng chừng bỏ đi, nhiều giá trị mới tiếp tục được nối dài qua hành trình hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, xây dựng tủ sách cộng đồng và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong xã hội. Ảnh: BTC

Song song với hoạt động quy đổi, chương trình còn tổ chức nhiều ngày hội trải nghiệm với các hoạt động giáo dục môi trường, tái chế sáng tạo và giao lưu cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức về lối sống xanh.

Từ một hoạt động thiện nguyện nhỏ, chương trình "Đổi sách lấy cây" đang từng bước trở thành mô hình cộng đồng có sức lan tỏa rộng, góp phần thúc đẩy văn hóa đọc, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và hình thành lối sống trách nhiệm trong xã hội.

Nguồn: Báo Hà Nội Mới