Những “ca làm” nối dài sau giảng đường

Sau khi kết thúc ca học cuối cùng tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền vào lúc 17h30, em Trần Tiến Anh lại vội vã di chuyển sang quán photobooth nơi mình làm thêm ở khu vực Cầu Giấy. 22h30, khi nhiều giảng đường đã tắt đèn, nam sinh này mới bắt đầu dọn dẹp để kết thúc ca làm kéo dài gần 5 tiếng.

Nhiều sinh viên hiện nay dành phần lớn thời gian cho việc học và làm thêm để trang trải chi phí sinh hoạt. Ảnh:MK

Em Trần Tiến Anh hiện đang học tại Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội và Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Buổi sáng, em học ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền, buổi chiều tiếp tục di chuyển sang Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội để theo kịp lịch học. Tối đến, em Trần Tiến Anh đi làm thêm tại quán photobooth. Những hôm không có ca làm, em lại nhận dạy gia sư toán vào khung giờ buổi tối.

Nhịp sinh hoạt ấy lặp lại gần như suốt tuần. Em Trần Tiến Anh cho biết, làm như vậy, thu nhập được khoảng 4 - 5 triệu đồng mỗi tháng, giúp em tự trang trải tiền sinh hoạt, giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

“Có hôm tan ca về đến phòng trọ là gần 12 giờ đêm, nhưng vẫn phải mở máy làm bài. Nhiều lúc mệt quá chỉ muốn nghỉ một hôm, nhưng nghỉ thì mất tiền ca”, em Trần Tiến Anh chia sẻ.

Câu chuyện của em Trần Tiến Anh không còn là cá biệt. Ở các đô thị lớn như Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh, nhiều sinh viên hiện nay xem việc đi làm thêm như một phần tất yếu của đời sống đại học. Với không ít bạn trẻ, lịch học trên giảng đường giờ đây luôn song song với những ca trực quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, văn phòng part-time hay lớp gia sư kéo dài đến đêm muộn..

Em Nguyễn Thị Quỳnh Như, sinh viên năm thứ ba, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, hiện làm nhân viên bán hàng tại cửa hàng tiện lợi theo ca tối với mức lương khoảng 24.000 đồng/h. Mỗi ngày, em Như đi học từ sáng đến chiều, sau đó bắt xe buýt đi làm từ 18h đến 23h.

“Có hôm em tranh thủ làm bài ngay trên xe bus. Ăn tối cũng vội. Cuối tháng nhận lương thì thấy đỡ áp lực thật, nhưng càng ngày càng thấy mình lúc nào cũng trong trạng thái chạy”, em Như chia sẻ.

Không ít sinh viên cho biết, áp lực tài chính hiện nay lớn hơn trước. Tiền học, tiền thuê trọ, chi phí sinh hoạt ở đô thị tăng,khiến nhiều bạn trẻ gần như không thể chỉ phụ thuộc vào gia đình.

Bên cạnh áp lực “cơm áo”, mạng xã hội và môi trường cạnh tranh cũng vô hình tạo thêm sức ép. Khi chứng kiến bạn bè vừa học, vừa đi làm, vừa có thu nhập hay thành tích nổi bật, nhiều sinh viên rơi vào tâm lý sợ bị bỏ lại phía sau.

Còn em Lê Hoàng Minh, sinh viên năm ba ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội hiện nhận thiết kế website freelancer ngoài giờ học. Có tháng em Minh làm xuyên cuối tuần để kịp tiến độ cho khách hàng.

“Ban đầu em chỉ muốn kiếm thêm kinh nghiệm, nhưng càng làm càng cuốn. Có thời gian em ngủ 5 - 6 tiếng mỗi ngày, sáng lên lớp mà đầu óc cứ lơ mơ”, em Minh kể.

Trong guồng quay học tập và mưu sinh ấy, những buổi sinh hoạt câu lạc bộ, những cuộc hẹn cùng bạn bè hay khoảng thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa của tuổi sinh viên cũng dần thưa đi. Nhiều bạn trẻ sống giữa thành phố đông đúc, nhưng ngày nào cũng trong trạng thái vội vã, thiếu ngủ và luôn cảm thấy mình không có đủ thời gian cho bản thân.

Trưởng thành sớm hay bị cuốn vào vòng xoáy mưu sinh?

Không thể phủ nhận, làm thêm mang lại nhiều giá trị tích cực cho sinh viên. Từ những công việc part-time, nhiều bạn trẻ học được kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian, xử lý tình huống và sớm va chạm với môi trường lao động thực tế.

Anh Trần Đình Lanh, đại diện Công ty VIGEN, doanh nghiệp truyền thông tại khu vực Hồ Tùng Mậu, phường Phú Diễn cho biết, hiện công ty có nhiều nhân sự part-time là sinh viên.

“Sinh viên đi làm sớm có lợi thế về trải nghiệm thực tế và kỹ năng thích nghi. Nhiều bạn rất năng động, chịu khó học hỏi. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải biết giới hạn của mình. Có bạn nhận quá nhiều việc, làm việc liên tục, dẫn đến kiệt sức”, anh Lanh nói.

Theo anh Lanh, không ít sinh viên có suy nghĩ phải kiếm tiền càng sớm càng tốt, trong khi kỹ năng quản trị thời gian và sức khỏe tinh thần chưa thực sự ổn định. “Có bạn đi làm part-time, nhưng lịch làm gần như full-time. Điều đó dễ khiến các bạn mất cân bằng, nhất là khi vẫn còn áp lực học tập ở trường”, anh Lanh chia sẻ thêm.

Nhiều doanh nghiệp tuyển dụng sinh viên làm part-time ở các vị trí bán hàng, chăm sóc khách hàng hay hỗ trợ văn phòng. Ảnh:MK

Ở góc độ giáo dục, Tiến sĩ Lê Thị Ninh Thuận, giảng viên chính Khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng, làm thêm là nhu cầu có thật và cũng là cơ hội để sinh viên trưởng thành. Tuy nhiên, nếu để công việc ngoài giờ lấn át việc học, sinh viên rất dễ đánh đổi những giá trị dài hạn.

“Có những sinh viên đi học trong trạng thái thiếu ngủ kéo dài, mất tập trung, chất lượng học tập giảm rõ rệt. Điều đáng lo, nhiều em coi tình trạng đó như bình thường, vì đã quen với guồng quay quá tải”, Tiến sĩ Lê Thị Ninh Thuận cho hay.

Theo Tiến sĩ Lê Thị Ninh Thuận, ranh giới giữa làm thêm hợp lý và lao động quá sức rất mong manh. Khi sinh viên không còn thời gian nghỉ ngơi, không còn không gian để phát triển kỹ năng mềm, kết nối xã hội hay chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc đi làm thêm có thể trở thành áp lực, thay vì trải nghiệm tích cực.

Đại học vốn là quãng thời gian để học hỏi và trải nghiệm. Làm thêm giúp nhiều sinh viên trưởng thành hơn, nhưng giữa guồng quay học và làm, các bạn trẻ cần giữ cho mình một khoảng cân bằng để tuổi sinh viên không chỉ là những ngày tất bật mưu sinh.

Nguồn: Báo Hà Nội Mới