Xã Linh Sơn là địa phương miền núi khu vực III ở phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn, đời sống của nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nên thu nhập chưa ổn định. Tuy nhiên, địa phương luôn quan tâm đến công tác giáo dục, đặc biệt là chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non. Năm học 2025-2026, nhà trường có tổng số 257/257 trẻ ra lớp và 100% trẻ tham gia ăn bán trú tại trường.

Cô Lê Thị Tuyết, Hiệu trưởng Trường Mầm non Linh Sơn, xã Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết, đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường tổ chức tốt công tác nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe, xây dựng thực đơn khoa học, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng dinh dưỡng học đường cho trẻ em.

Nhà trường xây dựng thực đơn theo mùa, ưu tiên sử dụng các loại rau, củ, quả sẵn có tại địa phương.

Nhà trường luôn xác định công tác dinh dưỡng học đường là nhiệm vụ quan trọng, góp phần phát triển toàn diện thể chất và trí tuệ cho trẻ, đồng thời tạo niềm tin đối với phụ huynh và nhân dân địa phương. Hiện nay, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng và thấp còi của nhà trường còn 2,3%, đã giảm 0,3% so với năm học trước. Kết quả này cho thấy chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường từng bước được nâng lên.

Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú, nhà trường vẫn gặp một số khó khăn, đặc biệt là nguồn cung thực phẩm tại địa phương.

"Thực phẩm do người dân địa phương cung cấp cơ bản bảo đảm độ tươi ngon, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày của trẻ. Song nguồn cung còn mang tính nhỏ lẻ, không ổn định theo số lượng và thời gian. Bên cạnh đó, các hộ sản xuất, chăn nuôi tại địa phương chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ nguồn gốc xuất xứ, kiểm định chất lượng và xuất hóa đơn theo quy định, nên gây khó khăn cho nhà trường trong việc lựa chọn đơn vị cung ứng vừa bảo đảm chất lượng thực phẩm, vừa đúng quy định hiện hành", bà Tuyết trăn trở.

Thực phẩm cơ bản bảo đảm độ tươi ngon, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày của trẻ.

Với điều kiện địa phương còn nhiều khó khăn, mức đóng góp tiền ăn của phụ huynh hiện nay là 20.000 đồng/trẻ/ngày. Nhà trường tổ chức cho trẻ ăn 3 bữa gồm: bữa trưa, bữa xế và bữa phụ chiều. Mặc dù mức ăn còn thấp nhưng nhà trường luôn cân đối thực đơn hợp lý để bảo đảm trẻ được cung cấp đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng gồm chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất.

Để thực hiện tốt công tác nuôi dưỡng, nhà trường chủ động xây dựng thực đơn theo mùa, ưu tiên lựa chọn các loại thực phẩm sẵn có bảo đảm độ tươi ngon và giá trị dinh dưỡng. Các món ăn được thay đổi thường xuyên, phối hợp hài hòa giữa thịt, cá, trứng, rau xanh và các loại củ quả để bảo đảm cân đối dinh dưỡng cho trẻ.

Thịt đảm bảo tươi, ngon.

Bên cạnh đó, nhà trường tăng cường quản lý khâu chế biến, thực hiện tính khẩu phần ăn khoa học và công khai thực đơn hằng ngày để phụ huynh cùng theo dõi, phối hợp. Nhờ đó, dù mức ăn còn hạn chế nhưng chất lượng bữa ăn bán trú cơ bản vẫn được bảo đảm, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe cho trẻ.

Hiện tại, nhà trường chưa huy động được nhiều nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ, cải thiện thêm bữa ăn cho trẻ do điều kiện kinh tế của địa phương còn nhiều khó khăn.

"Tuy nhiên, nhà trường xác định việc duy trì sĩ số và nâng cao tỷ lệ chuyên cần của trẻ là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng. Vì vậy, nhà trường tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh đưa trẻ đến trường đều đặn, chuyên cần. Khi trẻ đi học thường xuyên, các cháu được ăn uống đúng giờ, ngủ nghỉ, sinh hoạt theo chế độ khoa học và được theo dõi sức khỏe hằng ngày tại trường. Qua đó góp phần hình thành nền nếp sinh hoạt tốt, nâng cao thể trạng, hạn chế suy dinh dưỡng và giúp trẻ phát triển toàn diện hơn", cô Tuyết chia sẻ.

An toàn thực phẩm luôn là vấn đề yêu tiên hàng đầu tại trường.

Đồng thời, nhà trường xây dựng thực đơn theo mùa, ưu tiên sử dụng các loại rau, củ, quả sẵn có tại địa phương để vừa bảo đảm độ tươi ngon, vừa giảm chi phí bữa ăn cho trẻ. Nhà trường duy trì vườn rau sạch tại trường và bố trí quỹ đất để giáo viên trồng thêm rau xanh. Nguồn rau này được cung cấp cho bếp ăn nhà trường phục vụ chế biến các bữa ăn bán trú cho trẻ, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm, tăng cường rau xanh trong khẩu phần và nâng cao chất lượng dinh dưỡng hằng ngày.

Những suất cơm đảm bảo dinh dưỡng được các cô chuẩn bị chu đáo.

Mặc dù điều kiện địa phương còn khó khăn nhưng nhà trường luôn thực hiện nghiêm túc việc kiểm soát thực phẩm đầu vào và quy trình chế biến theo quy định. Thực phẩm khi nhập vào bếp ăn đều được kiểm tra chất lượng, nguồn gốc và lưu mẫu thức ăn đầy đủ. Nhà trường duy trì nghiêm ngặt quy trình bếp ăn một chiều khoa học từ khâu tiếp nhận, sơ chế, chế biến đến chia ăn nhằm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng tránh nguy cơ nhiễm chéo và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Bên cạnh kiểm soát an toàn, việc cải tiến thực đơn cũng gặp những bỡ ngỡ ban đầu từ phía học sinh. Cô Phạm Thị Thao, Phó Hiệu trưởng, phụ trách lên thực đơn cho biết thêm: "Một số món ăn giàu dinh dưỡng như cháo lươn, thịt bò xào khi mới đưa vào thực đơn, nhiều trẻ còn chưa quen nên ăn ít hoặc chưa mạnh dạn thử món mới.

Thực đơn phong phú, đảm bảo dinh dưỡng nên tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng và thấp còi của nhà trường còn 2,3%, đã giảm 0,3% so với năm học trước.

Để giúp trẻ thích nghi, giáo viên đã lồng ghép thông qua các hoạt động học, trò chuyện và giờ ăn để giới thiệu cho trẻ hiểu về công dụng, lợi ích của các món ăn đối với cơ thể như giúp khỏe mạnh, cao lớn, thông minh và học giỏi hơn. Các cô luôn động viên, khích lệ trẻ ăn từng ít một, tạo không khí vui vẻ trong giờ ăn để trẻ dần hình thành thói quen. Đến nay, món cháo lươn và thịt bò xào đã trở thành những món ăn quen thuộc, được duy trì thường xuyên trong thực đơn hằng tuần của trẻ".

Là người trực tiếp chăm sóc các cháu, cô Nguyễn Thị Hòa, giáo viên đứng lớp khẳng định hiệu quả rõ rệt của công tác bán trú, qua quá trình chăm sóc và theo dõi trẻ hằng ngày, chúng tôi nhận thấy những trẻ được ăn bán trú đầy đủ, bảo đảm dinh dưỡng thường có thể lực tốt hơn, nhanh nhẹn, hoạt bát và tham gia các hoạt động học tập, vui chơi tích cực hơn.

Trẻ có nề nếp sinh hoạt điều độ nên sức khỏe ổn định, ít ốm vặt, khả năng tập trung và tiếp thu bài học cũng tốt hơn. Ngược lại, một số trẻ chưa được bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý thường có biểu hiện chậm chạp, thể lực yếu hơn, dễ mệt khi tham gia vận động. Vì vậy, việc tổ chức ăn bán trú tại trường có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nâng cao thể trạng và hỗ trợ sự phát triển toàn diện cho trẻ.

100% trẻ tham gia ăn bán trú tại trường.

Cô Hòa chia sẻ về công việc hằng ngày: "Bên cạnh việc bảo đảm chế độ ăn khoa học, nhà trường luôn chú trọng tổ chức các hoạt động thể chất và vui chơi ngoài trời phù hợp với độ tuổi của trẻ. Hằng ngày, giáo viên lồng ghép các bài tập vận động, trò chơi dân gian, hoạt động ngoài trời như chạy nhảy, kéo co, bật xa, đi thăng bằng… giúp trẻ tăng cường vận động, phát triển thể lực và tạo tâm lý vui vẻ, hứng thú khi đến trường.

Thông qua các hoạt động này, trẻ được rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng và phát triển các kỹ năng vận động cơ bản. Đồng thời, giáo viên cũng kết hợp giáo dục trẻ thói quen ăn uống, ngủ nghỉ điều độ và giữ gìn vệ sinh cá nhân để góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho trẻ miền núi".

Nguồn: Báo Sức Khỏe & Đời Sống