Giữa mênh mông sóng nước của quần đảo Trường Sa, nơi điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn, cuộc sống luôn đối mặt với nắng gió khắc nghiệt vẫn có những lớp học nhỏ vang tiếng đánh vần mỗi ngày.

Khác với đất liền, việc dạy và học trên các đảo của Trường Sa mang những đặc thù rất riêng. Số lượng học sinh ít, độ tuổi không đồng đều, cơ sở vật chất còn hạn chế khiến các thầy giáo phải linh hoạt trong phương pháp giảng dạy.

Nhiều năm qua, mô hình lớp học “nhiều trong một” đã trở thành giải pháp phù hợp để duy trì việc học cho học sinh trên đảo.

Một lớp học, nhiều trình độ

Tại các điểm trường ở Trường Sa, một lớp học có thể gồm cả trẻ mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi và học sinh tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5.

Mỗi lứa tuổi một chương trình học khác nhau, đòi hỏi giáo viên phải vừa giảng dạy, vừa điều phối thời gian hợp lý để tất cả học sinh đều được tiếp cận kiến thức.

Thầy Cao Văn Truyền công tác tại Trường tiểu học Trường Sa.

Trong giờ học, thầy giáo thường hướng dẫn một nhóm học sinh làm bài tập hoặc tự học, sau đó luân phiên giảng bài cho nhóm khác. Có lúc, học sinh lớp 1 đang tập đánh vần thì phía bên kia lớp, học sinh lớp 4 lại chăm chú giải toán. Những em nhỏ mẫu giáo cũng được thầy cô xen kẽ hướng dẫn tập viết, học chữ cái hay làm quen với các con số đầu tiên.

Bên cạnh đó, việc dạy học theo mô hình “đa trình độ” đòi hỏi giáo viên không chỉ có chuyên môn mà còn cần sự kiên trì, linh hoạt và khả năng tổ chức lớp học đặc biệt. Mỗi bài giảng phải được chuẩn bị kỹ để phù hợp với từng độ tuổi. Thầy giáo vừa là người truyền đạt kiến thức, vừa đóng vai trò người quản lý, hướng dẫn và chăm sóc học sinh trong môi trường có nhiều khác biệt so với đất liền.

Theo thầy Cao Văn Truyền (sinh năm 1989) – Trường tiểu học Trường Sa cho biết: “Do lớp học có số lượng học sinh ít, ở nhiều lứa tuổi khác nhau nên việc dạy, sử dụng phương pháp còn gặp nhiều khó khăn. Dẫu vậy, dù điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng thầy trò chúng tôi luôn cố gắng khắc phục để dạy và học thật tốt”.

Đặc biệt, dẫu còn nhiều thiếu thốn về thiết bị học tập hay tài liệu giảng dạy, các lớp học trên đảo vẫn luôn cố gắng duy trì nền nếp. Những tấm bảng đã cũ, vài bộ bàn ghế đơn sơ hay góc thư viện nhỏ với số lượng sách hạn chế vẫn trở thành nơi nuôi dưỡng ước mơ học tập cho trẻ em nơi biển đảo xa xôi.

Gian nan hành trình “gieo chữ” nơi đầu sóng

Không chỉ khó khăn về điều kiện dạy học, cuộc sống của giáo viên ở Trường Sa cũng đối mặt với nhiều thử thách. Xa gia đình trong thời gian dài, điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn, thời tiết khắc nghiệt với nắng gió và hơi muối biển là những điều mà các thầy giáo phải thích nghi mỗi ngày.

Trong môi trường đặc biệt ấy, tình cảm giữa thầy và trò cũng trở nên gắn bó hơn. Với nhiều học sinh trên đảo, thầy giáo không chỉ là người dạy chữ mà còn như người thân trong gia đình.

Thầy Lưu Quốc Thịnh công tác tại Trường tiểu học Đá Tây.

Thầy Lưu Quốc Thịnh (sinh năm 1970) – Trường tiểu học Đá Tây đã tình nguyện ra Trường Sa công tác từ giữa năm 2023.

“Do ở xa đất liền, đi lại không thuận tiện nên mỗi năm tôi chỉ về nhà một lần vào dịp nghỉ hè, nhưng ở đây chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm của chính quyền, sự đùm bọc, sự yêu thương của các bậc phụ huynh.

Đặc biệt, tình cảm ấm áp, tinh thần hiếu học của các em đã tiếp thêm nhiều động lực cho chúng tôi vững vàng thực hiện tốt công việc được giao”, thầy Thịnh tâm sự.

Có thể thấy, hành trình "gieo chữ" của các thầy giáo ở Trường Sa còn gặp nhiều gian nan, nhưng chính sự kiên trì và lòng yêu nghề của họ đã góp phần mang tri thức đến với trẻ em nơi đảo xa.

Từ những lớp học đặc biệt giữa biển khơi, những hạt mầm tri thức vẫn đang được vun đắp từng ngày, như một cách bền bỉ để khẳng định rằng ở bất cứ nơi đâu trên dải đất hình chữ S, ánh sáng của con chữ vẫn luôn hiện hữu.

Giữa mênh mông biển cả, những lớp học nhỏ ở Trường Sa vẫn ngày ngày sáng đèn, tiếng đọc bài vẫn vang lên giữa tiếng sóng và gió biển. Đó không chỉ là minh chứng cho sự bền bỉ của giáo dục nơi hải đảo mà còn thể hiện tinh thần vượt khó, tận tụy của những người thầy đang âm thầm giữ gìn tri thức ở nơi xa xôi nhất của Tổ quốc.

Nguồn: Báo Giáo Dục & Thời Đại